Thơ như là mĩ học của cái khác – nhìn từ bài thơ Mùi thời gian của Vũ Thiên Kiều
1. Đặt vấn đề Trong nghiên cứu thi ca, nhà phê bình Đỗ Lai Thúy từng gợi mở một cách nhìn giàu sức gợi: “Thơ là mĩ học của cái khác” . Nhận định này không chỉ khẳng định bản chất sáng tạo của thơ ca mà còn nhấn mạnh vai trò của sự khác biệt trong việc tạo nên giá trị thẩm mĩ. Từ góc nhìn ấy, bài thơ Mùi thời gian của Vũ Thiên Kiều có thể xem là một văn bản tiêu biểu, không chỉ bởi chiều sâu cảm xúc mà còn bởi cách tổ chức hình tượng và ngôn ngữ mang đậm dấu ấn riêng. Bài viết này tiếp cận Mùi thời gian từ phương diện “cái khác” trong thơ, đồng thời chỉ ra khả năng tích hợp các chức năng của văn học trong một tác phẩm trữ tình hiện đại, qua đó gợi mở hướng giảng dạy và ôn luyện học sinh giỏi Ngữ văn. 2. “Cái khác” – bản chất thẩm mĩ của thơ ca “Cái khác” trong thơ không phải là sự lập dị hay tách rời hiện thực, mà là cách cảm nhận và biểu đạt hiện thực theo một logic nghệ thuật riêng . Thơ, với hình thức tổ chức ngôn từ đặc biệt, cho phép nhà thơ “lạ hóa” thế giới quen thuộc, kh...